Na twee jaar onderzoek is het Living Lab fase VKLS afgerond met de rapportage van de TU Eindhoven. Het is bedacht door Pieter van Leeuwen van de gemeente Leiden. Tijdens de Living Lab fase is de verticale ordening van distributie kabels en leidingen onderzocht. Alle netbeheerders in Leiden; Dunea, Liander, Vattenfall, KPN, ZiggoVodafone en SLIB hebben hieraan meegewerkt. Daarnaast hebben vele gemeenten bijgedragen om deze Living Lab fase mogelijk te maken; Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Haarlem, Alkmaar, Breda, Zoetermeer, Katwijk, Zaanstad en Leiden. Verder heeft ook de provincie Zuid-Holland en het Rijk bijgedragen.
Tijdens de living lab fase aan de Potgieterlaan in Leiden zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
- 1e fase: Aanbrengen rekjes en distributie k&l, voor elk netwerk een huisaansluiting maken, plaatsen afsluiter gas, water, warmte, brandkraan, mof MS, LS en telecom. De waterleiding en warmteleidingen zijn gevuld met water (voor het gewicht).
- 2e fase: Controle opleggingen op verplaatsing (X,Y,Z maten), bijleggen van een elektra LS kabel, het éénzijdig ontgraven van het rekje. Bij netwerken Dunea en Liander een reparatie uitvoeren (deel vervangen).
- 3e fase: Controle opleggingen, voor elk netwerk een huisaansluiting maken.
Conclusie van de Stuurgroep is dat het onderzoek voldoende heeft aangetoond dat het VKLS een zeer goede alternatieve ordening van kabels en leidingen kan zijn.
De eindrapportage is te vinden op de site van het COB.
Prototypes
Inmiddels zijn twee nieuwe prototypes gemaakt van een modulair composiet rek wat niet elektrisch geleidend is. December 2025 is op de living lab locatie een stalen rek vervangen door het composieten rek. Ook is er met een 20 tons vrachtauto over het tracé gereden. Tot en met eind 2026 wordt de monitoring van de sensors op de kabels en leidingen en het meten van de rekken voortgezet.
Momenteel wordt er gewerkt aan het opstellen van een business case voor het VKLS waarin zaken worden opgenomen over Beheer, Onderhoud, Vergunning, Organisatie, Financiën en Maatschappelijke baten. Het doel is om vervolgens een pilot te gaan uitvoeren in een project met aangesloten netwerken.
Tekst: Pieter van Leeuwen namens de stuurgroep VKLS (Dunea, Liander, GPKL, gemeente Utrecht), beeld: Gemeente Leiden