De uitvoering van de Omgevingswet door gemeenten ontwikkelt zich nog volop. Dat blijkt uit onderzoek van de Evaluatiecommissie Omgevingswet. De commissie onderzocht hoe de wet in de praktijk functioneert sinds de invoering in 2024. Volgens de onderzoekers komt de beoogde samenhang in de fysieke leefomgeving nog niet altijd tot stand.
De uitkomsten zijn relevant voor partijen die werken aan projecten in de fysieke leefomgeving. Denk aan infrastructuur, energie en de inrichting van de ondergrond.
Minder samenhang in besluitvorming
De Omgevingswet moet zorgen voor meer samenhang in besluiten over de fysieke leefomgeving. In de praktijk gebeurt dat nog niet altijd. Aanvragen worden vaak nog per project of locatie behandeld. Daardoor blijft een integrale afweging tussen verschillende belangen soms beperkt.
Ook het gebruik van BOPA-vergunningen (Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit) speelt daarbij een rol. Met deze vergunning kunnen gemeenten afwijken van het omgevingsplan. Volgens de onderzoekers kan dit de samenhang in besluitvorming verminderen.
Omgevingsplan nog in ontwikkeling
Gemeenten werken nog aan hun nieuwe omgevingsplan. Bestaande bestemmingsplannen moeten worden samengevoegd tot één plan per gemeente. Voor deze overgang geldt een periode tot 2032.
In de komende jaren moeten gemeenten daarom veel regels voor de fysieke leefomgeving opnieuw vastleggen in het omgevingsplan.
Ook tekenen van vooruitgang
Tegenover de aandachtspunten ziet de evaluatiecommissie ook positieve ontwikkelingen. Gemeenten zetten kerninstrumenten van de Omgevingswet, zoals het programma, het projectbesluit en de omgevingsvisie, steeds vaker in. Daarbij gebeurt dit ook minder vaak beleidsarm dan in de eerste periode na invoering van de wet.
Daarnaast krijgt het vooroverleg bij vergunningaanvragen in steeds meer gemeenten vorm via intake- en omgevingstafels. Ook groeit de regionale samenwerking tussen gemeenten. Verder ontstaat geleidelijk meer duidelijkheid doordat de eerste rechterlijke uitspraken zorgen voor een groeiende jurisprudentie rond de Omgevingswet.
Voor gemeenten en andere partijen in de fysieke leefomgeving blijft het belangrijk om ontwikkelingen rond de uitvoering van de Omgevingswet te volgen.
Bron: Binnenlands Bestuur