WION
FACTSHEET (beknopte versie)
Laatst bijgewerkt 18 oktober 2011
Inhoudelijke beschrijving
Bij graafwerk gaat het regelmatig fout. NEN heeft vastgesteld dat zeker 40.000 keer per jaar ergens in de 1,75 miljoen km kabels en leidingen in Nederland schade ontstaat door graafwerk. Schade die grote gevolgen kan hebben voor de samenleving en de gravende partijen.
De WION kent twee hoofddoelen:
- het voorkómen van leveringsonderbrekingen van nutsvoorzieningen (gas, elektra, water en telecommunicatie);
- het tegengaan van gevaarlijke situaties als gevolg van graafschade (explosiegevaar, enz.).
Sinds de WION is het aantal graafschades dalend: het Agentschap Telecom stelt het aantal in 2010 op circa 30.000. Dit is al een daling van 25 %.
Afbakening
De gemeenten hebben in de praktijk en in de grondroerdersregeling meerdere petten op, namelijk die van:
- eigenaar van de openbare ruimte waar netbeheerders hun kabels en leidingen leggen en hebben liggen;
- netbeheerder van de riolering, en daarnaast onder meer van bijv. de kabels voor openbare verlichting, verkeersregelinstallaties en cameratoezicht;
- grondroerder (graver) of opdrachtgever tot graafwerkzaamheden;
- vergunningverlener;
- beheerder van weesleidingen.
In de WION hebben de gemeenten sinds 1 juli 2010 nóg een rol toebedeeld gekregen:
- het bijhouden van de liggingsgegevens van de ‘weesleidingen’. Dit zijn kabels en leidingen waarvan ook bij navraag de eigenaar niet meer te achterhalen is. De wet verplicht grondroerders om weesleidingen die zij tegenkomen te melden aan het Kadaster (als opvolger van KLIC). Het Kadaster is vervolgens verplicht na te gaan of er tóch een eigenaar te vinden is. Leidt dat tot niets, dan moet de gemeente de weesleiding registreren. Zo lang de weesleiding er ligt, moet de gemeente deze bij toekomstige informatieverzoeken van grondroerders digitaal melden. Gemeenten worden dus géén eigenaar van weesleidingen!
De andere stakeholders zijn met name netbeheerders en aannemers. Zij hebben alleen de rol van resp. netbeheerder (incl. grondroerder) en grondroerder.
Het Kadaster gaat de rol van doorgeefluik van de liggingsgegevens vervullen, en gaat daarmee een fundamentele stap verder dan KLIC dat alleen de aanwezige netbeheerders doorgaf.
Stand van zaken
De Tweede Kamer heeft het wetsontwerp (met enige amendementen) op 26 juni 2007 aangenomen. Daarna is het naar de Eerste Kamer gegaan die het op 5 februari 2008 heeft aangenomen, met de toezegging van de Minister van EZ dat met een reparatiewetje de huisaansluitingen riolering en kolkaansluitingen uit de werkingssfeer van de wet gehaald zullen worden.
Op 22 april 2008 is de wet gepubliceerd in het Staatsblad, waarmee de wet per 1 juli 2008 gefaseerd in werking is getreden.
Op 26 januari 2010 heeft de Eerste Kamer het wijzigingsvoorstel WION aangenomen.
Sinds 1 juli 2010 is ook de elektronische uitwisseling voor alle partijen verplicht geworden. Daarmee is de laatste fase van de WION in werking getreden. Het Agentschap telecom ziet toe op de naleving.
Per 2011 zijn alle huisaansluitingen van alle netten definitief vrijgesteld.
Met de WION is een einde gekomen aan de zelfregulering van netbeheerders en wordt de informatie-uitwisseling voortaan wettelijk geregeld. Het onverplichte karakter van het KLIC is voorbij. Het KLIC is opgegaan in het Kadaster en de uitwisseling van liggingsgegevens is verplicht, zowel vanuit de netbeheerder als de grondroerder.
Betrokkenheid en visie GPKL
GPKL is vanaf het begin betrokken geweest bij de totstandkoming van de wet. We trokken hierin samen op met de VNG. Die betrokkenheid heeft ertoe geleid dat de wet niet alleen voor graafwerk, maar óók voor de uitoefening van de publieke taak raadpleging van de ondergrondse liggingsgegevens toestaat. Denk aan planontwikkeling waarbij het prettig is in een zeer vroeg stadium te weten wat er aan kabels en leidingen in de ondergrond ligt, opdat (vaak dure) verleggingen mogelijk beperkt kunnen worden.
Daarnaast heeft GPKL bereikt dat ook onmiddellijke raadpleging in geval van calamiteiten mogelijk wordt, met verantwoording achteraf.
Verder nam en neemt GPKL deel aan de werkgroepen die rond het wetsontwerp zijn ontstaan.
Het belangrijkste punt dat GPKL in nauwe samenwerking met de VNG binnenhaalde, was de verwijdering van de huisaansluitingen riolering en kolkaansluitingen uit de werkingssfeer van de wet. Voor de Nederlandse gemeenten levert dit een besparing van circa 1 miljard euro op!
Abusievelijk bleek vervolgens dat de kolkaansluitingen waren vergeten bij de vrijstelling van de huisaansluitingen. Samen met VNG en Stichting Rioned heeft GPKL er bij de Tweede Kamer op aangedrongen om in het bovengenoemde reparatiewetje ook deze kolkaansluitingen mee te nemen.
De Minister van EZ heeft in maart 2009 de Tweede Kamer laten weten, dat wat haar betreft ook de kolkaansluitingen buiten de verplichte registratie kunnen blijven. De Tweede Kamer heeft hiermee ingestemd op 10 december 2009; de Eerste Kamer op 26 januari 2010. Daarmee heeft GPKL weer een belangrijk succes behaald!
Per 2011 is de vrijstelling van alle huisaansluitingen definitief.
GPKL bereidt in 2012 mede de evaluatie van de WION voor. In 2013 staat de evaluatie op de agenda van de Tweede Kamer.
Tot grote verbazing van GPKL zijn de gemeenten in de kosten die gemeenten moet maken voor de registratie van weesleidingen in het wetsontwerp niet goed behandeld. We bekijken nu hoe we voor dit onderwerp alsnog erkenning kunnen krijgen.
_2.jpg "WION")