Buisleidingen

FACTSHEET (beknopte versie)

Laatst bijgewerkt 19 januari 2012

Inhoudelijke beschrijving

Buisleidingen zijn buizen voor het vervoer van gassen of vloeistoffen. Zoals aardgas, olie, olieproducten, gasvormige en vloeibare chemische producten en drink- en afvalwater. In de Nederlandse bodem ligt ongeveer 15.000 km aan ondergrondse leidingen die gevaarlijke stoffen onder hoge druk transporteren. Het gaat daarbij vooral om aardgas en brandbare vloeistoffen.

Riolering als buisleiding is niet in dit dossier opgenomen. Belangen en kennis rond dit specifieke netwerk worden behartigd door Stichting RIONED (bijzonder GPKL-lid).

Als transportmiddel is de buisleiding niet meer weg te denken; elke gemeente heeft er in meer of mindere mate mee te maken. Maar de wetgeving rond buisleidingen is versnipperd over diverse wetten en/of Algemene Maatregelen van Bestuur. Hierdoor zijn taken en verantwoordelijkheden van Rijk, provincie en gemeente niet altijd duidelijk. Het ministerie van I&M, directie Risicobeleid, is sinds maart 2005 verantwoordelijk voor het beleid rond buisleidingen voor gevaarlijke stoffen.

Hiervoor heeft het ministerie een speciale projectgroep in het leven geroepen. Deze projectgroep werkt momenteel aan de voorbereiding van nieuw beleid voor transportleidingen voor gas, olie en chemicaliën op het gebied van:

toedeling van de primaire verantwoordelijkheid;
bestaande onzekerheden en manco's;
doorwerking in de ruimtelijke ordening;
de organisatie van de uitvoering.

Daarnaast ontwikkelt de projectgroep wet- en regelgeving voor:

aanleg van buisleidingen;
zorgplicht;
technische eisen;
milieu en veiligheid;
registratie van leidinggegevens;
doorwerking zonering in de ruimtelijke ordening;
toezicht;
incidentenregistratie.

Afbakening en ontwikkelingen

De ontwikkeling van nieuwe regelgeving is van direct belang voor de rol en taken van de gemeente. Bij de aanleg van buisleidingen voor het transport van gas en chemicaliën heeft de gemeente te maken met de veiligheidszonering langs de leidingen.

Ook op het gebied van zorgplicht en toezicht werkt I&M aan nieuwe wetgeving. En ook hierbij heeft de gemeente een belangrijke rol. Welke rol wil zij als toezichthouder spelen? Op het beheer en onderhoud van de leidingen? Op incidentenregistratie? In de taakafbakening tussen Rijk, provincie en gemeente moet GPKL zijn positie bepalen.

Betrokkenheid en visie GPKL

GPKL heeft als vertegenwoordiger vanuit de gemeentelijke instanties een direct belang bij het dossier. Wij nemen deel aan verschillende platforms, overlegorganen en (norm)commissies. We overleggen met I&M, E,L&I, VNG en daaraan gelieerde instellingen.

Gemeenten hebben met vele buisleidingen binnen hun grondgebied te maken. Het is van belang dat hiervoor heldere wetgeving komt. Eén algemene, landelijke wetgeving voor buisleidingen met een duidelijke taakverdeling tussen Rijk, provincie en gemeente.

In overleg met I&M en VNG vraagt GPKL aandacht voor het borgen van een vorm van toestemming voor het leggen, hebben, onderhouden en verwijderen van leidingen. Bijvoorbeeld via een vergunningenstelsel. Bij de vergunningverlening, de uitvoering en het beheertoezicht moet de gemeente een belangrijke rol hebben, eventueel te regelen in een gemeentelijke Leidingenverordening.

Om onze visie uit te dragen, nemen we actief deel aan werkgroepen, doen we aanbevelingen aan lokale en landelijke bestuurders en trekken we op met I&M en VNG. Bij onze advisering wegen we de voor- en nadelen voor gemeenten af. Voor de beleidsontwikkeling rond zorgplicht en toezicht proberen we de belangen van met name de kleinere gemeenten te behartigen. Voor hen is het tenslotte lastiger de handhavingsrol intern onder te brengen. GPKL zal bekijken welke alternatieven hierbij voorhanden zijn.

terug naar top